Historia i statut
"wartości, zacieśnianie więzów przyjaźni między dawnymi uczniami, profesorami, pracownikami i innymi członkami licealnej społeczności w Villard-de-Lans, jak również ich rodzinami ; pogłębianie przyjaźni między przedstawicielami wszystkich narodowości, zainteresowanymi historią polskiego Liceum i pamięcią o nim.
Biuro
- Przewodniczący : Georges Nowak
- Sekretarz : Geveviève Perdrix
- Skarbnik : Stéphane Malbos
- Członkowie : Krystyna Kamieniak-Fassina, Barbara Jankowski, Christiane Herby, Daniel Liber
Statut
Powstało stowarzyszenie o nazwie: "Stowarzyszenie Pamięć Polskiego Liceum im. Cypriana Norwida Villard-de-Lans 1940-1946"
Stowarzyszenie ma za cel :
- Zachowanie pamięci o polskim Liceum im. Cypriana Norwida w Villard-de-Lans i ukazywanie jej wartości.
- Zacieśnianie więzów przyjaźni miedzy dawnymi uczniami, profesorami, pracownikami i innymi członkami licealnej społeczności, jak również ich rodzinami.
- Pogłębianie przyjaźni między przedstawicielami wszystkich narodowości, zainteresowanymi historią polskiego Liceum i pamięcią o nim.
Jego siedziba mieści się w urzędzie gminy w Villard-de-Lans.
Krótka historia
W 1958 r., w Krakowie, około trzydziestu byłych uczniów i profesorów spotkało się, « żeby założyć Koło dawnych ‘’ Villardczyków ‘’, zrzeszające wszystkich uczniów Liceum mieszkających w Polsce (jak również jego ciało pedagogiczne). Nasz delegat na zagranicę, Ludwik Panek, prawdopodobnie jeszcze w tym roku pojedzie do Francji, Wielkiej Brytanii i w inne miejsca, żeby się skontaktować z mieszkającymi tam byłymi licealistami, i w miarę możliwości przygotować międzynarodowe spotkanie w samym Villard ».
W Paryżu powstało także stowarzyszenie Amicale byłych uczniów. Jego siedziba mieści się w lokalu polskiej Szkoły, przy rue Lamandé pod numerem 15.
W 1974 r., w związku ze zbliżającą się 30. rocznicą walk na płaskowyżu Vercors, zgodnie z sugestią André Ravixa, burmistrza Villard, dawni uczniowie i profesorowie z Francji i z Polski postanowili utworzyć « Związek byłych uczniów i profesorów Polskiego Liceum im. Cypriana Norwida w Villard-de-Lans, i ich rodzin – Amicale Villardczycy ». Statut stowarzyszenia został potwierdzony 10 lipca, i na pierwszym zjeździe w Villard-de-Lans spotkało się szesnastu Villardczyków przybyłych z Polski, z Anglii, z Belgii, z USA i z Francji. W skład biura stowarzyszenia weszli : przewodniczący, Lucjan Owczarek ; sekretarz, Bolesław Szpiega ; skarbnik, Bernard Nowak ; przewodniczący honorowi : Wacław Godlewski i Marcek Malbos.
Założenie stowarzyszenia zajęło dużo czasu, i drugi zjazd odbył się w Villard w 1976 r. Zgromadził około osiemdziesięciu Villardczyków, z których ponad trzydziestu przyjechało z Polski. Na ścianie hôtel du Parc et du Château odsłonięto tablicę, a także inaugurowano ulicę Polskiego Liceum im. Cypriana Norwida.
Stowarzyszenie zajmuje sie przede wszystkim zachowaniem pamięci o Polakach na płaskowyżu Vercors : nazwiskami wyrytymi na pomnikach ku czci poległych i na cmentarzach, polskimi grobami w Villard i w La Doua, na przedmieściach Lyonu… Bierze czynny udział w uroczystościach wspomnieniowych. Stara się o uznanie zasług byłych profesorów i przyjaciół Liceum żyjących jeszcze we Francji : Wacław Godlewski, Philippe Blanc, Marcel Malbos i André Ravix otrzymali złote Krzyże Zasługi, jedno z najwyższych polskich odznaczeń. Jedną z ulic w Warszawie nazwano « ulicą Villardczyków ». W Polsce odsłonięto także inne tablice i pomniki. Organizuje się wystawy. Opublikowano dwie książki w języku polskim : « biblię historyczną » i zbiór biografii.
Poczynając od roku 1980, mieszkańcy Villard-de-Lans i gmina Villard zorganizowali akcje humanitarne, żeby dostarczyć do Polski żywność, lekarstwa, i różnego rodzaju sprzęt. Na przełomie stulecia zmarł Lucjan Owczarek. Henryk Gielec zajął jego miejsce na stanowisku przewodniczącego. Byli uczniowie i profesorowie posuwali się w latach, mieli mniej sił, Stowarzyszenie zajmowało się głównie organizacją zjazdów. Lecz odkrycie i udostępnienie archiwum profesora Marcela Malbosa tchnęło w Stowarzyszenie nowego ducha. Ponownie podjęto pracę nad zachowaniem pamięci : przekłady, publikacje książkowe w języku francuskim, wystawy, konferencje, strona internetowa, odnawianie pomników…
Stowarzyszenie otwiera się na zewnątrz. W związku z nieuniknionym stopniowym odchodzeniem Villardczyków, w 2010 r. zmodyfikowało statut, żeby móc przyjąć do swojego grona wszystkich zainteresowanych pamięcią o tym wydarzeniu. Stowarzyszenie Pamięć Polskiego Liceum im. Cypriana Norwida Villard-de-Lans 1940-1946 ma swoją siedzibę w Villard-de-Lans.
Przewodniczenie Stowarzyszeniu przeszło z rąk byłych uczniow na ich dzieci, najpierw na Stéphane’a Malbosa, następnie na Georgesa Nowaka. Jest to symboliczne, ale także rzeczywiste potwierdzenie zachowania pamięci.
Na poczatku września każdego roku zgromadzenie ogólne tradycyjnie odbywa się w Villard-de-Lans. To ważda chwila spotkania i dzielenia się z innymi swoimi przeżyciami.
Na tej stronie internetowej byłych uczniow i profesorów, a także innych członków tamtejszej społeczności nazywamy Villardczykami, czyli tak, jak oni sami nazywają siebie.
Spotkania
Od 1976 r. Villardczycy, ich rodziny i przyjaciele każdego roku bez wyjątku (albo prawie – Covid) spotykają się, żeby wspominać, cieszyć się sobą i budować. Te spotkania odbywają się według niezmiennego scenariusza :
- Sobota rano, pierwsze spotkanie przy grobie Polaków na cmentarzu w Villard. Przemówienia. Wspominanie zmarłych, śpiewy narodowe i modlitwy po francusku i polsku.
- Sobota po południu, zgromadzenie ogólne, następnie msza « Polaków ».
- Sobota wieczór, wspólny posiłek.
- Niedziela rano, w Bois-Barbu, ostatnie spotkanie przy 7. stacji drogi krzyżowej, zwanej « stacją Polaków », przemówienia i wspólna modlitwa z parafianami, którzy tego dnia uczestniczą w dorocznej pielgrzymce do Valchevrière.