5.3.1 « Villard było wtedy na wpół wymarłym miasteczkiem. »
1941-1943 — Przed gmachem Liceum. Z lewej strony Henryk Zdziarski (Stowarzyszenie Pamięć Polskiego Liceum).

—Bronisław Bozowski, kapelan. Kapłan na wieki, 2015 r., s. 4, 7.
Kiedy, pod koniec września 1940 r., Wacław Godlewski objeżdżał alpejskie stacje klimatyczno-sportowe szukając, gdzie można by było ulokować polską szkołę – blisko ćwierć tysiąca osób, nauczycieli personelu i uczniów – wracających z pola bitew lub uciekinierów z obozów jenieckich, wtedy Villard-de-Lans było na wpół wymarłym miasteczkiem: wielu mężczyzn w wieku poborowym dostało się do niewoli, opustoszały gospodarstwa, a przede wszystkim stały pustkami liczne hotele i pensjonaty… Nieliczni tubylcy, przeważnie starsi ludzie, byli przygnębieni rozmiarami tak nagłej, niespodziewanej klęski, biedą, do której nie przywykli, i często rozłąką z ojcami, braćmi czy synami więzionymi w niemieckich obozach jenieckich.
I tu nagle zjechało z całej Francji 200 młodych, zdrowych, dziarskich,pełnych wigoru i fantazji « Polonezów’; a z nimi grupa dystyngowanych pań i panów w średnim wieku, ale również pełnych zapału do tworzenia jedynej wolnej szkoły polskiej na kontynencie europejskim. Nikt z nich ani na chwilę nie wątpił w ostateczną klęskę Hitlera i w odrodzenie się Polski. Tej swojej pewności dawali głośno wyraz słowem i całą działalnością i postawą.
To od razu dodało ducha przygnębionym Francuzom. Dodawał również odwagi widok polskich wiarusów maszerujących co dzień ze śpiewem czwórkami do pracy na wydzierżawionej fermie. A co niedziela maszerujących do kościoła na mszę, wkrótce już nazywanej « polską mszą »…
Chyba nigdy w Villardzie nie było tyle prawdziwej, mocnej, zdrowej żywotności i radości, gdy ją w latach 1940-1942 tu przynieśli młodzi Polacy. Wszędzie ich było widać i słychać : do południa w « kafejkach » i salach restauracyjnych różnych pensjonatów – nie gorszcie się ani nie dziwcie – w nich były po prostu rozrzucone po całym Villardzie klasy naszej szkoły równoległe, humanistyczne i matematyczne, a dopiero po południu można ich było spotkać w czynnych jeszcze kafejkach popijających wino i piwo « panaché » (z białym
pióropuszem piany), częściej jednak bywali na boiskach rozgrywając mecze z Francuzami. Jeszcze innych można było spotkać wędrujących grupami, czasem
w pojedynkę lub… parami na podgórskie i górskie wycieczki, wieczorem zaś w parafialnym kinie wyświetlającym dość dobre filmy lub we francuskich zaprzyjaźnionych domach – albo pod oknami polskiego żeńskiego internatu. Oczywiście pewna część stale, niektórzy w okresie kolokwiów także się uczyli-w Internacie lub przygotowywali akademie, przedstawienia i koncerty, ale i wtedy przez otwarte okna wypływały na Villard fale polskiej mowy i śpiewu, czyniąc to spokojne dotąd miasteczko jakimś tętniącym życiem ośrodkiem polskiej młodzieży i młodości – czasem szalonej – np. konkursy pływania w ubraniach w basenie fontanny na rynku lub płatających kawały spokojnym mieszkańcom (np. pozmienianie im w nocy szyldów na sklepach, a w dzień oślepianie ich lustrami ustawionymi na dachu szkoły. I co najdziwniejsze, że francuscy Villardczycy znosili na ogół spokojnie i z humorem te wyczyny i wyskoki polskich Villardczyków i sami się może trochę bardziej rozruszali, nabierali polskich obyczajów i nie martwili się, a raczej byli dumni, że Villard żyje i żył coraz bardziej polskim rytmem.



